Rośliny wrzosowate i na wrzosowiska

Rośliny wrzosowate to grupa roślin, które do prawidłowego rozwoju potrzebują kwaśnej gleby o pH 3,5 - 5,5. Zazwyczaj nie posiadamy takiej gleby, dlatego musimy tym roślinom w sposób sztuczny zapewnić warunki do rozwoju. W tym celu glebę macierzystą musimy wymienić na torf kwaśny, dostępny w punktach sprzedaży roślin.

Do grupy roślin wrzosowatych należą krzewy o silniejszym wzroście takie jak: różaneczniki, azalie, pierisy, kiścienie, kalmie, skimmia, bagno zwyczajne, borówka amerykańska oraz rośliny będące wrzosowatymi krzewinkami np.: wrzosy, wrzośce, hebe, golteria, modrzewnica, dabecja, mącznica, żurawina.

Zasady sadzenia. Wysokie rośliny wrzosowate sadzimy najczęściej jako solitery (pojedynczo) i wtedy ziemię wymieniamy punktowo. W tym celu wykopujemy płytki i szeroki dołek, który wypełniamy torfem kwaśnym (ok. 90-100 l). Sadząc grupę roślin wrzosowatych, tworząc wrzosowisko wymieniamy glebę na całej powierzchni na głębokości 20-30 cm. Po posadzeniu miejsce pod roślinami ściółkujemy, najlepiej dobrze rozłożoną korą sosnową. Obok funkcji dekoracyjnych chroni ona glebę przed przegrzaniem, nadmiernym parowaniem, przemarzaniem i hamuje rozwój chwastów.

Stanowisko. Ponieważ większość roślin wrzosowatych to rośliny zimozielone, powinny być sadzone w miejscach półcienistych, cienistych, osłoniętych. Azalie, wrzosy i wrzośce lubią miejsca słoneczne. Te ostatnie (wrzośce) mogą rosnąć w półcieniu, tolerują wyższe pH podłoża.

Okrywanie. Większość roślin wrzosowatych, zwłaszcza rośliny młode, powinny być zabezpieczone na zimę. Do tego celu najlepsza jest przewiewna włóknina, dostępna w sklepach w różnych rozmiarach oraz gałęzie świerkowe i sosnowe (tzw. stroisz).

Zabiegi pielęgnacyjne:

• podlewanie w okresie kwitnienia i suszy (dobrze jest też rośliny podlać obficie przed zimą)
• ściółkowanie powierzchni gleby
• nawożenie gotowymi mieszankami dla roślin wrzosowatych, dostępnymi w sklepach
• usuwanie przekwitniętych kwiatów u różaneczników i azalii
• ręczne usuwanie chwastów bez użycia herbicydów czy ostrych narzędzi mogących uszkodzić płytki system korzeniowy

Rośliny wrzosowate wysokie

• Skimmia japońska (Skimmia japonica) - zimozielony krzew do 1 m wys., o skórzastych, zielonych liściach od spodu srebrzystych. Kwiaty ma białe, zebrane w grona, kwitnie III - IV. Jesienią pojawiają się czerwone owoce utrzymujące się do wiosny. Może rosnąć w pełnym słońcu lub półcieniu. Wymaga okrycia na zimę.
• Borówka amerykańska (Vaccinium corymbosum) - krzewy do 2 - 3 m wys., mają smaczne duże owoce o ciemnogranatowej skórce i białym miąższu.
• Bagno zwyczajne (Ledum palustre) - zimozielony, wyprostowany krzew do 1 m wys., z rudym wełnistym owłosieniem na pędach i dolnej stronie liści. Kwiaty ma drobne, białe (V - VI). Jego gałązki stosowane są jako środek odstraszający mole.
• Kalmia wąskolistna (Kalmia angustifolia) - krzew do 1 m wys., o zimozielonych liściach i różowych kwiatach (V - VI).
• Kalmia szerokolistna (Kalmia latifolia) - zimozielony krzew do 2 - 2,5 m wys. Kwitnie V - VI na różowo lub w zależności od odmiany na czerwono. Bardziej wrażliwa na mróz od poprzedniej.
• Pieris japoński (Pieris japonica) - zimozielony krzew o wysokości od 0,5 - 2 m w zależności od odmiany, kwitnie wiosną na biało. Odmiany różnią się zabarwieniem liści i młodych przyrostów. Odmiana “Variegata” ma białopaskowane liście.
• Pieris amerykański (Pieris floribunda) - zimozielony krzew o wysokości do 2 m, kwiaty dzbaneczkowate, białe, zebrane w wyprostowane wiechy, kwitnie IV - V. Mrozoodporny. Interesujące są również mieszańce tych odmian.
• Kiścień wawrzynkowy (Lencothöe walteri) - zimozielony krzew do 1 m wysokości, o ciemnozielonych liściach jesienią przebarwiających się na czerwono, kwitnie na biało V - VI. Odmiana “Rainbow” ma bardzo ciekawe liście upstrzone żółtymi, różowymi lub kremowymi plamami. Odmiana “Scarletta” - liście w zależności od sezonu są czerwone, miedziane lub zielone.

Rośliny wrzosowate niskie

• Wrzosy (Calluna sp.) - zimozielone krzewinki wysokość od 10 cm do 0,5 m, kwitnące latem i jesienią. Liście w zależności od odmiany żółte, zielone, szarozielone, brunatne. Kwiaty pełne lub pojedyncze, mogą być białe, różowe lub karminowe. Wymagają okrywania.
• Brukentalia ostrolistna (Bruckenthalia spiculifolia) - krzewinka bardzo podobna do wrzosów, kwitnie w lipcu na różowo, lubi miejsca słoneczne.
• Wrzośce (Erica sp.) - zimozielona krzewinka o igiełkowatych liściach w okółkach. Kwiaty dzbankowate lub rurkowate. Mogą być białe, różowe, czerwone (Erica carnea - wrzosiec czerwony), ukazują się już w lutym i kwitną do maja. Należy je okrywać.
• Wrzosiec bagienny (Erica tetralix) - zimozielona krzewinka, liście igiełkowate, bardzo drobne, gruczołowato orzęsione. Ma beczułkowate, różowe kwiaty na końcach pędów. Kwitnie VI - IX.
• Dabecja kantabryjska (Daboecia cantabrica) - zimozielona krzewinka do 30 cm wysokości, o pokładających się pędach. Kwitnie od czerwca do przymrozków w kolorze białym, różowym lub bordowym w zależności od odmiany. Wymaga zimą okrywania.
• Hebe (Hebe sp.) - zimozielona krzewinka do 30 - 40 cm wysokości, ozdobna głównie z liści, wymagająca okrywania na zimę.
  • Hebe carnosula - liście jasnozielone, zaokrąglone.
  • Hebe pinquifolia - liście zaokrąglone, jasnozielone.
  • Hebe ochracea - liście rudawe, przypominające gałązki cyprysika.
  • Hebe buxifolia - liście ciemnozielone, gęsto ułożone na gałązce.
• Modrzewnica pospolita (Andromeda polifolia) - niska, zimozielona krzewinka do 20 - 30cm wysokości, o wąskich lancetowatych, srebrzystych liściach, kwitnie V - VII. Kwiaty jasnoróżowe, beczułkowate. Dobrze zimuje. Odmiana “Compacta” – niższa bardziej zwarta.
• Golteria pełzająca (Gaultheria procumbens) - niska, zimozielona o małych, okrągłych, zaczerwienionych liściach. Kwiaty białe od czerwca do września. Czerwone owoce utrzymujące się do wiosny. Nadają się do parzenia herbaty.
• Żurawina błotna (Vaccinium oxycoccos) - płożąca, zimozielona roślina o długich cienkich pędach i drobnych szarych liściach. Ma jadalne czerwone owoce.
• Mącznica lekarska (Arctostaphylos uva-ursi) - zimozielona, płożąca roślina. Drobne ciemnozielone, skórzaste liście, kwiaty drobne, białe, zaróżowione V - VI, czerwone owoce. Roślina lecznicza.

Uzupełniającymi roślinami na wrzosowiska i do sadzenia w towarzystwie roślin wrzosowatych są rośliny cebulowe: przebiśnieg, krokus, szafirek, oraz krzewy: brzoza karłowa, żarnowce, janowce i magnolie. Z bylin można sadzić w ich towarzystwie: macierzanki, lewizje, goryczkę i kostrzewę. Drzewa nadające się na wrzosowiska to: brzoza, kosodrzewina, dąb kolumnowy oraz wierzby karłowe i szczepione.