Nawozy i nawożenie roślin

Rośliny do prawidłowego wzrostu i rozwoju potrzebują podstawowych składników pokarmowych, makro- i mikroelementów. Niedobór składników pokarmowych wpływa na gorszą kondycję, wygląd i plonowanie roślin. Zbyt wysokie nawożenie powoduje zaburzenia funkcji roślin, jak również zanieczyszczenie gleb i wód zbędnymi składnikami.

Makroelementy

Do niezbędnych makroelementów należą:

• azot - na opakowaniu oznaczony jest symbolem N, a jego zawartość podawana jest na opakowaniu w procentach (%). Odpowiada on za przyrost zielonej masy rośliny. Ważny jest szczególnie w uprawie trawników czy żywopłotów. Jego brak objawia się bardzo jasnym kolorem rośliny, zahamowaniem wzrostu i bardzo słabymi przyrostami. Dobrze odżywione rośliny są ciemnozielone. Nadmiar azotu jest również nie korzystny, ponieważ obniża mrozoodporność roślin, powoduje opóźnienie kwitnienia i owocowania. Azot łatwo przemieszcza się w glebie, łatwo się wypłukuje, zwłaszcza przy obfitym podlewaniu lub po obfitych deszczach. Aby uniknąć strat azotu dobrze jest przemieszać nawóz z glebą (siarczan amonu), saletrę amonową miesza się tylko na glebach obojętnych i zasadowych. Nawozy zawierające duże dawki azotu to:
  • saletra amonowa (34%), mocznik (46 %), saletrzak (25%) - stosowane przedsiewnie lub pogłównie, nie później niż do 20 VII, zakwaszają glebę
  • saletra wapniowa (15,5%) - stosowany pogłównie, alkalizuje glebę
  • siarczan amonu (20%) - stosowany przedsiewnie, zakwasza glebę

 

• potas - na opakowaniu oznaczony jest symbolem K, jego zawartość podaje się w procentach. Odpowiada za kwitnienie i owocowanie. Jego brak powoduje, że rośliny nie tworzą kwiatów lub tworzą ich bardzo mało. Jest bardzo ważny dla roślin kwitnących, ozdobnych z kwiatów jak np. pelargonia, surfinia, krzewuszka, forsycja oraz dla krzewów owocowych. Nawozy potasowe to:
  • siarczan potasu - 48% K2O
  • sól potasowa – 40 - 60% K2O
  Nawozy rozpuszczalne z dużą zawartością K można stosować jesienią w celu przyspieszenia drewnienia i lepszego przygotowania roślin do zimy.

 

• fosfor - oznaczony jest na opakowaniu symbolem P, jego zawartość podawana jest w procentach. Odpowiada za krzewienie się roślin, kwitnienie i razem z potasem odpowiada za drewnienie roślin. Fosfor bardzo słabo przemieszcza się w glebie, dlatego nawozy fosforowe najlepiej zastosować przed posadzeniem roślin i wymieszać go z glebą. Jeśli gleba była świeżo wapnowana nawóz fosforowy możemy zastosować dopiero po 2 - 3 tygodniach, by fosfor nie uległ wytrąceniu. Nawozy fosforowe:
  • superfosfat potrójny, granulowany 46% P2O5
  • superfosfat potrójny, borowany 44% P2O5, 0,5% B
  • superfosfat magnezowy 15,5% P2O5, 6,6% MgO

 

• wapń - oznaczony jest symbolem Ca. Nawozy wapniowe stosuje się do odkwaszania gleby. Wapnowanie wpływa na dostępność wielu składników pokarmowych dla roślin. Stosujemy je na trawnikach, sadach i pod warzywa; zwykle co 3 - 4 lata jesienią lub połową dawki co 2 lata. Potrzebę wapnowania najlepiej określić na podstawie badania odczynu gleby (za pomocą kwasomierza glebowego lub pehametru) i znajomości potrzeb roślin. Nie należy stosować nawozów wapniowych pod rośliny kwasolubne takie jak np.: różaneczniki, azalie, hortensje, magnolie, wrzosy, wrzośce, dabecje, golterię, pierisy, kiścienie, stranwersję, żurawinę, hebe, niektóre goryczki, borówkę i itp. Nawozy wapniowe:
  • węglan wapnia
  • dolomit
  • saletra wapniowa (odkwaszacz do szklarni)
  • wapno magnezowe węglanowe
  Nawozy wapniowe węglanowe są uniwersalne, natomiast tlenkowe stosuje się tylko na średnich i ciężkich glebach.

Bardzo ważnymi makroelementami są również siarka (S) i magnez (Mg). Składniki te występują w połączeniu z innymi makroelementami np.: siarczan amonu, siarczan potasu lub występują łączne jako siarczan magnezu. Zawartości składników w nawozach podaje się obecnie często jako NPK i inne w czystej postaci. Należy czytać zawartości na etykietach.

Mikroelementy

Do prawidłowego rozwoju rośliny potrzebują również mikroelementów, należą do nich:

• żelazo (Fe)
• mangan (Mn)
• miedź (Cu)
• cynk (Zn)
• bor (Br)
• molibden (Mo)
• chlor (Cl)

Trudno dostarczyć roślinom odpowiednich dawek poszczególnych składników stosując nawozy jednoskładnikowe, chyba, że brak określonego składnika jest wyraźnie widoczny. Najlepiej stosować nawozy wieloskładnikowe – mają one w swoim składzie makro i mikroelementy potrzebne do rozwoju roślin. Producent podaje na opakowaniu, jakie dawki należy stosować, jak również dokładny skład nawozu. Na rynku znajduje się wiele nawozów wieloskładnikowych np.: polifoska, azofoska oraz gotowe mieszanki dla poszczególnych grup roślin, np.: nawóz do róż, nawóz do trawników, nawóz dla iglaków, itd., z serii - POKON, FLOROVIT, AGRECOL, NAWOMIX. W sprzedaży są również pałeczki nawozowe dla roślin kwitnących np. dla surfinii oraz płynne nawozy sztuczne do różnych grup roślin z serii - FLOROVIT, AGRECOL, BIOFLOR stosowane do dokarmiania dolistnego przy podlewaniu. Innym, godnym polecenia nawozem wieloskładnikowym jest nawóz o spowolnionym działaniu OSMOCOTE. Granulki tego nawozu otoczone są osłonka żywiczną. Składniki uwalniane są stopniowo wraz ze wzrostem rośliny. Oznaczenia na opakowaniu 3-4, 5-6, 8-9 lub 12-14 wskazują, że składniki uwalniane są przez 3-4, 5-6 lub więcej miesięcy. Ale te okresy są orientacyjne, ponieważ czas wykorzystania tego nawozu zależy od temperatury i wilgotności gleby. Sprzedawany jest najczęściej w formie szyszek lub w postaci granulek w 0,5 kg opakowaniach. Jest szczególnie polecany dla roślin doniczkowych i do skrzynek z roślinami rabatowymi.

Nawozy organiczne

Składników niezbędnych dla rozwoju roślin możemy dostarczyć stosując nawozy organiczne, należą do nich:

• kompost
• gnojowica
• gnojówka
• obornik – dostępny jest w sklepach ogrodniczych, bezwonny, sprasowany, sprzedawany w 50 L i mniejszych workach
• guano – nawóz produkowany z odchodów ptaków morskich i próchnicy leśnej
• biohumus – płynny nawóz na bazie surowca wytwarzanego przez dżdżownice amerykańskie
• kora, zrębki, trociny, którymi ściółkujemy glebę między roślinami

Przed posadzeniem roślin możemy przekopać ziemię z kompostem lub obornikiem. Sadząc rośliny jesienią zabieg ten wykonujemy miesiąc wcześniej. Przy wiosennym sadzeniu gleba powinna być przygotowana poprzedniej jesieni. Obornik możemy zastosować bezpośrednio przy sadzeniu roślin wkładając go na dno dołka wykopanego pod roślinę i przysypujemy go warstwą ziemi, by nie dotykał korzeni, następnie sadzimy roślinę. W kolejnych latach rozkładamy wokół rośliny cienką warstwę obornika lub kompostu wokół rośliny i przekopujemy płytko wiosną. Tak nawozimy drzewa owocowe, róże i powojniki.

Nawozy mineralne wieloskładnikowe stosujemy posypowo przygotowując ziemię wczesną wiosną i przekopujemy na głębokość 20 cm. Jeśli rośliny chcemy sadzić (lub siać) tej samej wiosny to zmniejszamy dawkę nawozu o połowę. W kolejnych latach po posadzeniu nawożenie polega na rozsypywaniu nawozu wieloskładnikowego lub gotowej mieszanki nawozów dla danej grupy roślin pod roślinami. Nawozów nie powinno się stosować na glebach zalanych oraz przykrytych śniegiem lub zamarzniętych.

Ważne! przy obfitym podlewaniu i opadach część nawozu ulega wypłukaniu, dlatego nawozimy częściej. Rośliny charakteryzujące się intensywnym wzrostem i tworzące dużą masę liściową takie jak: żywopłoty i trawniki, potrzebują częstszego nawożenia. Rośliny długo i obficie kwitnące takie jak np. pelargonie, surfinie potrzebują częstego zasilania nawozami, ponieważ roślina ponosi intensywny wysiłek na tworzenie kwiatów.

Bardzo ważne! Nawozy zawierające duży % azotu stosuje się najpóźniej do końca lipca, w przeciwnym razie rośliny będą rosły do późnej jesieni i w związku z tym mogą przemarzać zimą! Jesienią można zastosować polifoskę lub nawozy jesienne, zawierające głównie potas i fosfor, czasem magnez i mikroelementy.

Posiadamy szeroki asortyment nawozów do roślin pokojowych i ogrodowych w naszym markecie "Ogród i Galeria" w Dobrzycy